Kerkgang in Graft, 1787. Naar tekening H. Tavenier

16596 16596
Repro van een tekening van H. Tavenier van de kerk van Graft, gezien vanuit het noorden. Daarachter staat het raadhuis. Deze afbeelding staat in het boek van G.J. Schutte, Een Hollandse dorpssamenleving in de late achttiende eeuw - de banne Graft, 1770-1810 [zie p. 93]. Daar staat als bijschrift bij: 'Kerkgang in Graft, 1787

Hoe betrouwbaar de kerk is weergegeven, is onbekend. Er was ooit sprake van een kerk met twee koepels waarvan de bovenste voor 1787 is afgebroken. De toren is op deze tekening slanker dan op de tekening van Bulthuis ('Vaderlandsche gezigten, naar het leven getekend door Bulthuis, en in koper gebracht door K.F. Bendorp' dat in 1793 werd uitgegeven.) Het raadhuis is in ieder geval niet correct afgebeeld. Tavenier maakt er een gebouw met een begane grond van en direct daarboven trapgevels. Het gebouw heeft echter altijd twee verdiepingen geteld en de trapgevels beginnen pas daarboven. Of er iets klopt van de achtergrond is onduidelijk. De houten huizen rechts zijn geen van alle voorzien van een makelaar. Vergelijkt men dit met hetzelfde rijtje huizen op een tekening van Bulthuis, dan zien we daar juist uitbundige gevelbekroningen ...

Waar nu nog slechts een zerkenvloer rest, heeft eeuwenlang een kerk gestaan. Eigenlijk kunnen we beter spreken van diverse kerken. Vanaf de stichting rond 1300, waarschijnlijk voor de eerste bewoners van het Schermereiland, tot aan de sloop in 1951 is er namelijk diverse malen gebouwd, verbouwd en gesloopt.
Beginnend met het eerste stichtingskerkje is er in de begin zeventiende eeuw sprake van een forse kerk met een vijftig meter hoge toren, met een fundament van een man's lengte, twee kruispanden en een koor aan de oostkant. Een kerk die reikte tot aan de weg. Na de reformatie en nadat de Graftdijken een eigen kerk krijgen, wordt de kerk in Graft te groot en wordt er in de zeventiende eeuw gesloopt en herbouwd. Het koor en de kruispanden verdwijnen tussen 1658 en 1670 (vastgelegd in gevelstenen door respectievelijk Cornelis Symonsz. en Jan Willemsz.).
Er werd nog meer verbouwd: man's diep of niet, de fundering was niet tegen al het gewicht van de hoge toren met (oorspronkelijk) twee koepels en drie klokken bestand en in 1744 werd de bovenste koepel afgebroken. In 1767 was er sprake van forse verzakking van kerk en toren, de toren werd gerepareerd en het achterste gedeelte van de kerk afgebroken, waarmee de kerk de afmetingen kreeg zoals deze in 1951 nog bestonden. Toch was dit niet de laatste verbouwing. In 1807 werd de oude toren met de twee koepels afgebroken en vervangen door het veel kleinere torentje dat we op vele afbeeldingen zien. En tot slot werd in 1864 de voormuur van de kerk totaal vernieuwd door de firma E. Appel te De Rijp voor de somma van fl. 8.430,-

http://tijdschriften.archiefalkmaar.nl/issue/NC/2000-12-01/edition/0/page/5

Aanvullende informatie

  • Plaats: Graft
  • Graft Straat of Water: Raadhuisstraat
  • Gebouw: Kerk
Gelezen: 186 keer