Schermerhorn

Schermerhorn

De eerste schriftelijke vermelding stamt uit 1346 en, aannemende dat bestuurlijke zelfstandigheid ook hier samenvalt met kerkelijke zelfstandigheid, kan aangenomen worden dat Schermerhorn in 1620 bestuurlijk zelfstandig werd. Het dorp Schermerhorn ontstaat als vissersplaatsje op de uiterste noordpunt van het vroegere Schermereiland en heeft daaraan haar naam te danken; 'horn' betekent hoek. Het dorp ligt gunstig aan het Zwet, een smalle geul tussen de toenmalige meren Schermeer en Beemster. Deze wateren waren - tot de indijking van de meren - een drukke scheepvaartroute van en naar Alkmaar en de Zuiderzee.

Schermerhorn (de Horn) ontstond als vissersdorp en toevluchtsoord voor mensen die de natte Mijzen en het natte Schermer ontvluchtten. In 1399 viel het zich ontwikkelende Schermerhorn (en Westmijzen) onder Schermer. Dit blijkt uit een oorkonde van hertog Albrecht. Later, toen Zuid-Schermer zelfstandig geworden was, bleef de combinatie Schermerhorn, Noordeinde van Schermer, Westmijzen en Noorderwoude in stand, zoals blijkt uit een oorkonde van Filips II uit 1575.

17358HROp een van de schitterende gebrandschilderde ramen in de Grote Kerk is een binnenvisser te zien die zich zorgelijk afvraagt hoe hij de kost moet verdienen na het droogmalen van de Schermer.

Het dorp Schermerhorn groeit in de Gouden Eeuw uit tot een centrum van koopvaardij en handel. Vele dorpelingen verhuurden zich als zeevarende op de vaart naar de Oostzee en de Middellandse Zee. . In de 16e eeuw was er een drukke walvisvaart bij Spitsbergen en Jan Mayeneiland..

Na de roerige tijden op zee is Schermerhorn op den duur een dorp geworden van neringdoenden. Omstreeks 1920 waren er zo'n 80 middenstanders en tuinders. De laatste decennia is ook in Schermerhorn sprake van een forensisch karakter.

In 1519 werd door de abt van Egmond aan Schermerhorn toestemming gegeven een kapel te bouwen. Deze in 1520 gebouwde kapel werd na het ineenstorten van de kerk van Schermer, de parochiekerk van Schermer. Hij werd in 1614 vergroot, maar bleek toch te klein. In 1634 werd hij afgebroken, waarna de huidige kerk in 1636 tot stand kwam. De kerk heeft een schitterend interieur met gebrandschilderde ramen en een paar prachtige hangscheepjes. Het wordt gebruikt als culturele ruimte en door verhuur zorgt een stichting voor een deel van het
onderhoud. Sinds kort is de kerk aangesloten bij de stichting Oude Hollandse Kerken.

17366HREen grote brand in 1699 verwoest het rijkste deel van het dorp en maakt een abrupt einde aan de welvaart. De hervormde kerk uit 1636 in het centrum van het dorp overleeft de brand. Het rechthuisje tegenover de Grote Kerk dateert uit 1766.

De gereformeerde kerk op het Westeinde dateert uit 1924, de vorige (uit 1908) verbrandde in 1923. In 1920 kregen de katholieken, die daarvoor in Noord-Beemster of in Ursem naar de kerk gingen, een eigen kerkgebouw in het tot kerk ingerichte café 'De Vergulde Valk' aan het Oosteinde. De parochie kreeg de naam, 'Onze lieve Vrouw Geboorte'. In 1958 begon men met het maken van plannen voor een nieuwe kerk, die uiteindelijk in 1964 (aan de Oosterweidestraat) in gebruik werd genomen. Op het 'Zuidje' staat 'het kleinste huisje'. Het tuindershuisje is van 1848 en geeft een goede indruk hoe een gezin met 10 kinderen vroeger woonden.

De inrichtingis uit grootmoeders tijd, en eenmaal binnen is het voor velen een feest derherkenning.

In Schermerhorn waren wel 20 van zulke kleine huisjes en dit is het laatste, de andere zijn gesloopt.

Lees meer over de geschiedenis van Schermerhorn.