De dorpen in het gebied van de gemeenten Graft-De Rijp en Schermer kunnen in drie categorieën worden ingedeeld: de dorpen die ontstonden bij de eerste ontginning, nederzettingen met een agrarisch doel en de dorpen die bij de twee latere omdijkingen ontstonden en soms een andere dan een agrarische ontstaansreden hadden.

Tot de eerste categorie horen de in 950 à 1000 na Chr. ontstane dorpen: Schermer (later verdwenen door het geweld van de Schermer, waarbij de bevolking naar Schermerhorn en Grootschermer trok), Westmijzen (nu als dorp niet meer bestaand, vroeger liggend langs de oevers van de Gouw in de polder Mijzen), Oterleek en Markenbinnen. Het ontstaan van Graft moet in die categorie iets later gedateerd worden (± 1050 na Chr., waarschijnlijk in eerste instantie oostelijker gelegen). Graft werd op zijn huidige plaats gebouwd bij de bedijking van de Binnenmaden, in de laatste helft van de 13e eeuw. Toen ontstond ook het Noordeinde van Graft.

Tot de categorie 'Binnenmaden-bedijkings-dorpen' horen ook: Schermerhorn (de Horn, in ± 1300 als vissersdorp ontstaan), Grootschermer (Zuid-Schermer of het Zuideinde van Schermer, ontstaan in de laatste helft van de 13e eeuw en later toevluchtsoord voor de bewoners van Schermer, toen het daar te nat werd), De Rijp (begin 14e eeuw, ontstaan als vissers-/haven- en handelsplaats).

Bij de bedijking van de Buitenmaden ontstonden Driehuizen (in 1603 de eerste drie huizen) en West- en Oost-Graftdijk (in ± 1650), met een bevolking die in de eerste tijd leefde van visserij en veeteelt. Na de droogmaking van de Schermer ontstonden Stompetoren (eerst De Buurt geheten; in ± 1650) en in dezelfde tijd Zuidschermer. De Starnmeer werd in 1643 drooggelegd.

Selecteer hieronder de historie per dorp/per gebied

De Rijp

In het jaar 1330 schenkt Nicolaas, priester in de kerk van Graft, land aan de Grote Kerk in Alkmaar. In de betreffende schenkingsakte wordt…

Driehuizen

Rond 1600 is op de rand van het Schermereiland en het uitgestrekte Schermeer een dorpje ontstaan. Zuiderwoude genaamd Driehuizen, zo staat…

Eilandspolder

Als oorspronkelijke Eilandspolder, ook wel 'Ouweland' genoemd, wordt beschouwd het gebied omringd door de dorpen Graft-De Rijp, Noordeinde,…

Graft

De eerste vermelding van 'Greft' is gedateerd tussen 1091 en 1121. Het moet eens veel westelijker gelegen hebben dan het huidige Graft,…

Graftermeer

Het Graftermeer, in de volksmond 'De Graftermeer', werd in 1845 bedijkt en drooggemaakt en was bestemd voor de landbouw. Een eerder octrooi…

Grootschermer

Grootschermer (in vroeger tijden het Zuideinde van Schermer of Zuid-Schermer geheten) ontstond in de laatste helft van de 13e eeuw bij de…

Kamerhop

In de volksmond wordt met de Starnmeer tevens bedoeld de Kamerhop, de Kogerpolder, de Markerpolder/het Markerveld en de Oostwouderpolder,…

Markenbinnen

Omstreeks 1000 na Christus, toen de Noordzee minder vaak doorbrak tot in de binnenlanden, begon men door de behoefte aan landbouwgrond, het…

Mijzen

De Mijzenpolder ligt tussen de Beemster en de Schermer, grenzend aan de dorpen Schermerhorn , Ursem en Avenhorn en vindt zijn ontstaan…

Noordeinde

Het Noordeinde van Graft behoorde tot de banne Graft en was in de 17e eeuw een bloeiende woongemeenschap,met meer dan 600 inwoners. In het…

Noordeindermeer & Sapmeer

Deze droogmakerijen, die binnen de Eilandspolder liggen, werden pas in 1651 voltooid. Daarvoor waren er pogingen gedaan om het toenmalige…

Oost-Graftdijk

West- en Oost-Graftdijk (Wester- en Oosterbuurt) lagen aanvankelijk aan de oever van het Starnmeer. Dat beeld veranderde door de…

Oterleek

Al sinds de 10e eeuw , tijdens de "Grote Ontginning" , ontstond bewoning vanuit Oudorp in de kleine woonkern Oterleek, een dorp levend van…

Schermer

De Schermer of Scher-meer is een 17e eeuwse droogmaking, een in de reeks van velen. Tussen 1633 en 1635 is dit meer door 52 molens…

Schermerhorn

De eerste schriftelijke vermelding stamt uit 1346 en, aannemende dat bestuurlijke zelfstandigheid ook hier samenvalt met kerkelijke…

Spijkerboor

Spijkerboor is een buurtschap bij de kruising van het Noordhollands Kanaal, de Knollendammervaart en de Beemsterringvaart. De naam…

Starnmeer

In de volksmond wordt met de Starnmeer tevens bedoeld het Kamerhop, de Kogerpolder, de Markerpolder/het Markerveld en de Oostwouderpolder,…

Stompetoren

De Schermer of Scher-meer is een 17e eeuwse droogmaking, een in de reeks van velen. Tussen 1633 en 1635 is dit meer door 52 molens…

West-Graftdijk

West- en Oost-Graftdijk (Wester- en Oosterbuurt) lagen aanvankelijk aan de oever van het Starnmeer. Dat beeld veranderde door de…

Zuidschermer

De Schermer of Scher-meer is een 17e eeuwse droogmaking, een in de reeks van velen. Tussen 1633 en 1635 is dit meer door 52 molens…

Steun Oudheidkundige Vereniging Het Schermereiland en WORD LID voor slechts € 14,- per jaar.

De Kroniek

De Kroniek - historisch tijdschrift voor Graft-De Rijp en SchermerDe Kroniek is het Historisch Tijdschrift voor Graft-De Rijp en Schermer en staat vol met interessante en leuke verhalen. Leden ontvangen De Kroniek 4x per jaar >>>

Schenkingen

OproepHeeft u documenten, historische foto's, ansichtkaarten etc. van de gebieden die deel uitmaken van Het Schermereiland in uw bezit? Overweeg dan eens om deze aan onze OHV te schenken >>>

Contact

OHV Het Schermereiland
Bezoekadres:
Raadhuisstraat 24
1484 EN Graft

Uitgebreide contactinformatie >>>